Cultuurhuis Almere Buiten: een kloppend hart voor cultuur
Twee jaar geleden werd het al scherp verwoord op de Cultuurmakersdag: een zee aan ruimte, een gebrek aan plek. Het is een gesprek dat blijft terugkomen, ook op de komende Cultuurmakersdag. Juist daarom kijken we in deze reeks naar waar het wél gebeurt: de broedplaatsen, oefenruimtes en podia die plek bieden aan makers in Flevoland. Deze keer: het Cultuurhuis Almere Buiten.
Het Cultuurhuis Almere Buiten bouwt voort op een langer bestaande ambitie om van Almere Buiten een sterkere culturele ontmoetingsplek te maken. Het gebouw aan het Baltimoreplein – eerder bekend onder de naam ExtraVert – was oorspronkelijk al bedoeld als locatie waar cultuur, ontmoeting en maatschappelijke functies samen zouden komen. Na de financiële crisis kwamen die plannen echter slechts gedeeltelijk van de grond. Functies als de bibliotheek en het erfgoedhuis bleven aanwezig, terwijl de bredere culturele invulling jarenlang beperkt bleef.
De behoefte aan culturele ruimte in Almere Buiten bleef ondertussen bestaan. Bewoners, makers en organisaties zochten naar plekken voor repetities, optredens, workshops en ontmoeting. Vanaf 2020 werd daarom opnieuw geïnvesteerd in het Cultuurhuis, als onderdeel van de vernieuwing van het centrum van Almere Buiten. Ook vóór de officiële heropening vonden er al activiteiten en programma’s plaats in het gebouw. Met de heropening in 2025 kreeg het Cultuurhuis nadrukkelijk de rol van cultureel hart van Almere Buiten.
Onder één dak werken het Cultuurhuis, De Nieuwe Bibliotheek en Erfgoedhuis Almere samen aan een plek waar cultuur, erfgoed, talentontwikkeling en ontmoeting samenkomen. Het gebouw biedt ruimte aan uiteenlopende activiteiten, van voorstellingen en concerten tot workshops, filmvertoningen en buurtinitiatieven. De nadruk ligt daarbij niet alleen op presentatie, maar ook op participatie. Het Cultuurhuis wil een plek zijn waar makers, bewoners en lokale organisaties elkaar kunnen ontmoeten, samenwerken en ruimte vinden om activiteiten en ideeën te ontwikkelen.
Volgens coördinator Muriël van der Wal ligt juist in die verbindende functie de kracht van het Cultuurhuis. Waar culturele activiteiten in Almere Buiten jarenlang verspreid waren over verschillende locaties, ontstaat nu een centraal punt waar kunst en cultuur regelmatig samenkomen. Hoewel het Cultuurhuis nog volop in ontwikkeling is, merkt Van der Wal dat makers en publiek het gebouw steeds beter weten te vinden. Grote evenementen zoals de Dag van de Amateurkunst laten zien wat er mogelijk is wanneer de verschillende zalen, studio’s en ateliers tegelijkertijd worden ingezet. Ook het groeiende aantal aanvragen van artiesten en initiatiefnemers wijst volgens haar op een toenemende zichtbaarheid van het Cultuurhuis binnen de stad.
Kenmerkend voor het Cultuurhuis is de manier waarop makers een actieve rol krijgen. Het gebouw wil niet alleen een podium bieden, maar vooral een platform zijn waar uiteenlopende initiatieven een plek kunnen krijgen. Van der Wal probeert organisatoren en makers zoveel mogelijk ruimte te geven om hun eigen programma’s vorm te geven en zelf het gezicht van hun activiteiten te zijn. Het Cultuurhuis ondersteunt daarbij met faciliteiten, productie en organisatie, maar laat de inhoudelijke kleur zoveel mogelijk bij de makers zelf. Die aanpak moet ervoor zorgen dat de diversiteit van Almere zichtbaar blijft in de programmering en dat verschillende gemeenschappen, disciplines en generaties zich in het Cultuurhuis herkennen.
De eerste resultaten van die werkwijze worden inmiddels zichtbaar. Zo vonden verschillende culturele initiatieven hun weg naar het Cultuurhuis en ontstaan nieuwe samenwerkingen. Een voorbeeld is de samenwerking met Stichting Kattenkwaad, die na eerdere activiteiten in het gebouw verdere plannen ontwikkelt voor toekomstige programmering. Volgens Van der Wal laat juist dit soort samenwerkingen zien hoe de schaal van het gebouw, de aanwezige faciliteiten en de ruimte voor experiment makers kunnen helpen om hun activiteiten verder te ontwikkelen.
Voor de komende jaren ligt de ambitie hoog. Van der Wal hoopt dat het Cultuurhuis uitgroeit tot een plek waar dagelijks activiteiten plaatsvinden en waar in de weekenden meerdere ruimtes tegelijkertijd worden gebruikt voor uiteenlopende programma’s. Niet alleen door bezoekers die gericht voor een voorstelling, workshop of concert komen, maar ook door mensen die binnenlopen omdat er altijd iets te ontdekken valt. Daarnaast ligt er de ambitie om ook nieuwe doelgroepen beter te bereiken, waaronder expats uit de buurt. Daarmee zou het Cultuurhuis niet alleen een culturele voorziening zijn, maar een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijkse leven in Almere Buiten.
Naast podiumkunsten ziet Van der Wal ook een belangrijke rol voor beeldende kunst. Het Cultuurhuis onderzoekt hoe kunstenaars en kunstwerken die elders moeilijk een plek vinden onderdeel kunnen worden van het gebouw. Zo ontstaat een omgeving waarin verschillende kunstvormen elkaar versterken en bezoekers niet alleen voor een evenement komen, maar ook worden verrast door wat zij onderweg tegenkomen.
Daarmee sluit het Cultuurhuis aan op een bredere ontwikkeling waarin cultuur niet alleen wordt gezien als aanbod, maar ook als onderdeel van het sociale en creatieve leven van de wijk. Na jaren van plannen, aanpassingen en nieuwe investeringen groeit in Almere Buiten stap voor stap een plek waar makers, bewoners en organisaties elkaar kunnen ontmoeten, inspireren en verder helpen.